مشاوره رایگان در تلگرام از طریق شماره 09336970213

مرکز آموزش بیمار

26

مهر, 1393

مراحل دندان در آوردن کودکان

By: | Tags: | Comments: 0

مقدمه

معمولاً دندان دراوردن نوزاد ، نوزدان و بچه های شیرخوار با نشانه هایی مثل تب، اسهال ،بی اشتهایی و مشکلات خواب همراه است و این در حالی است که اکثر والدین حتی احتمال نمی دهند که این علائم، ممکن است مربوط به مراحل دندان در آوردن نوزاد شان باشد.

علائم دندان در آوردن کودک

متخصصان دندانپزشک درباره اینکه آیا دندان در آوردن دارای علائم خاص همچون نق نق کردن، اسهال، و تب است یا اینکه این علائم عمومی مربوط به دندان در اوردن نوزادنیست که به صورت اتفاقی در زمان ظاهر شدن دندان­ها ایجاد می­شود، با یکدیگر اتفاق نظر ندارند. بدون توجه به این نظرات، بسیاری از والدین هنگام دندان در آوردن در کودک خود ناراحتی مشاهده می­کنند (هر چند بعضی کودکان این دوره را بدون مشاهده هر گونه مشکل خاص سپری می­کنند). علائمی که احتمالاً باعث ناراحتی در کودک هنگام ظاهر شدن دندان­ها می شود عبارتند از:

  • آبریزش دهان (که می­تواند منجر به ایجاد خارش در صورت شود)
  • ورم کردن لثه و ایجاد حساسیت در آن
  • کج خلقی یا ایراد گیری
  • رفتار خشن و ناهنجار
  • امتناع از غذا خوردن
  • مشکلات خواب

هر چند بسیاری از والدین درباره اسهال داشتن کودکان خود، آب­ریزش بینی، یا تب قبل از در آمدن دندان جدید صحبت می­کنند، اکثر متخصصان فکر نمی­کنند که علت ایجاد این علائم در آمدن دندان باشد. دندان در آوردن می­تواند منجر به اسهال و بثورات ناشی از بستن پوشک به این دلیل شود که ترشح زیاد بزاق باعث جمع شدن آن در روده و ایجاد اسهال می­شود. ایجاد التهاب در لثه می­تواند باعث ایجاد تب پایین در کودک شود (زیر 101 درجه فارنهایت).

از طرف دیگر، متخصصان بیان می­کنند دندان در آوردن نمی­تواند باعث ایجاد تب، اسهال، استفراغ، یا بی میل شدن به غذا شود و این موارد نشانه ابتلا به بیماری است که باید مورد بررسی قرار گیرد. این علائم احتمالاً به خاطر ایجاد یک عفونت است که ارتباطی به دندان در آوردن کودک ندارد، اما فشار ناشی از در آمدن دندان­ها می­تواند کودک شما را مستعد ابتلا به عفونت دقیقاً قبل از ظاهر شدن دندان­های جدید کند.

در این میان متخصصان در مورد یک چیز با یکدیگر توافق دارند که شما باید با پزشک کودک خود در صورتی که علائم نگران کننده در کودک وجود داشته باشد یا دمای بدن وی بالاتر از 101 درجه فارنهایت (100.4 درجه فارنهایت یا بیشتر برای کودکان کمتر از 3 سال) باشد، تماس بگیرید. در این حالت دکتر می تواند به تعیین اینکه آیا علائم مشاهده شده در کودک شما نشان دهنده وجود مشکلی است که نیاز به درمان دارد به شما کمک کند. برای مثال از این مشکلات می­توان از ایجاد عفونت در گوش نام برد. اگر کودک شما دارای مدفوع شل است ولی دچار اسهال نیست، نگران نباشید. این علائم به زودی بدون نیاز به درمان خاص برطرف خواهد شد.

مراحل رشد دندان ها

در اکثریت قریب به اتفاق کودکان جوانه زدن اولین دندان­ها در بین 4 و 7 ماهگی اتفاق می­افتد. در موارد خاص ممکن است شروع رشد دندان در 3 ماهگی نیز مشاهده شود، در حالی که برای بعضی کودکان این امر در حدود یک سالگی یا پس از آن اتفاق می­افتد (در حالت­های نادر، امکان دارد هنگام تولد یک نوزاد دارای دندان باشد). به هر حال هر زمان که اولین دندان­ها در دهان کودک شما مشاهده شد، ایجاد یک مرحله جدید از زندگی کودک خود را با عکس گرفتن از وی جشن بگیرید و تاریخ آن را در دفتر خاطرات کودک خود یادداشت کنید.

توسعه دندان­ها در دهان کودک در واقع از زمان در رحم بودن وی شروع می­شود، یعنی زمانی که دندان در لثه کودک جوانه می­زند. دندان­های کودک اولین بار در طول چند ماه پس از تولد وی با ظاهر شدن دندان­ها در جلوی دهان شروع می­شود و در اکثر مواقع نحوه ظاهر شدن مابقی دندان­ها به شرح زیر است: در ابتدا دو دندان میانی پایین، سپس دو دندان میانی بالا، و در ادامه سایر دندان­ها در بخش میانی و انتهای دهان نمایان می­شوند. دندان­های ظاهر شده ممکن است همگی در وضعیت و موقعیت درست قرار نداشته باشند، اما نیازی به نگرانی در این رابطه نیست. زیرا معمولاً دندان­ها با گذشت زمان موقعیت درست خود را پیدا می­کنند.

آخرین دندان­های ظاهر شده در دهان کودک شما (دندان آسیاب دوم، در انتهای دهان در سمت بالا و پایین) معمولاً در دومین سال پس از تولد کودک نمایان می­شوند. در سال سوم، کودک شما باید یک مجموعه کامل شامل 20 دندان داشته باشد که این دندان­ها نباید قبل از در آمدن دندان­های دائمی در حدود سن 6 سالگی از بین بروند یا بیفتند. مکیدن یک عکس‌العمل طبیعی است. نوزادان، کودکان نوپا و خردسالان از انگشتان شست، سایر انگشتان، پستانک و اشیاء دیگر برای مکیدن استفاده می‌کنند. مکیدن انگشت کودکان به آن‌ها احساس امنیت و خوشحالی می‌دهد، طوری که باعث می‌شود در لحاظ دشوار به انجام آن پناه ببرند. مکیدن انگشت در کودکان بعد از یک سن به خصوص می‌تواند باعث عدم همترازی دندان‌ها و بدشکلی فک شود. البته، عموماً با نظارت دوستانه می‌توان به کودک کمک کرد تا این عادت را قبل از بروز هرگونه آسیبی ترک کند. درصورتیکه کودکتان به مشکل مکیدن انگشت دچار شده، برای رفع این عادت و جلوگیری از مشکلات احتمالی سریعتر به کلینیک دندانپزشکی کودکان مراجعه کنید تا ضمن رفع این عادت، مشکلات دندانی کودک نیز برطرف گردد.

راهکارهایی برای کاهش ناراحتی­های کودک

به کودک خود چیزی مناسب برای جویدن و گاز گرفتن بدهید. برای مثال شما می­توانید از حلقه­های پلاستیکی مخصوص یا یک کیسه حمام خنک برای این کار استفاده کنید. اگر کودک شما به سنی رسیده است که توانایی خوردن غذای جامد داشته باشد، می­توان با دادن غذای سرد همچون سس سیب یا ماست ناراحتی وی را تسکین دهید. برای انجام این کار از میوه­هایی همچون هویج استفاده نکنید، چون ممکن است با خطر بلعیدن تکه­های آن و مشکلات مربوط به مسدود شدن راه تنفسی کودک مواجه شوید. شما همچنین می­توانید انگشت تمیز خود برا به آرامی اما محکم بر روی لثه­های کودک بمالید و درد وی را بطور موقت برطرف کنید.

اگر استفاده از این روش­ها موثر واقع نشد، برخی دکتر­ها برای تسکین درد کودک مقدار دوز پایین دارو تجویز می­کنند که برای مثال در این رابطه می­توان از استامینوفن مخصوص کودکان نام برد. در هر حالت قبل از استفاده دارو با پزشک معالج کودک خود تماس بگیرید. هیچگاه به کودک خود آسپرین ندید یا آسپرین را بر روی لثه­های کودک به منظور تسکین درد نمالید. استفاده از آسپرین برای کودکان می­تواند سندروم ری به همراه داشته باشد که یک مشکل نادر است که بطور بالقوه می­تواند زندگی کودک شما را تهدید کند.

مالش لثه­های با ژل تسکین دهنده درد نیز می­تواند یک انتخاب موثر در این حوزه باشد، اما قبل از استفاده این روش با دکتر کودک خود مشورت کنید. اگر شما از این روش زیاد استفاده کنید، امکان دارد پشت گلوی فرزند شما بی­حس شود و رفلکس ایجاد تهوع کودک به واسطه ورود اجسام خارجی ضعیف شود (این رفلکس می­تواند از وارد شدن بزاق دهان به گلو جلوگیری کند). استفاده از این ژل ایمن است، اما در مواقع نادر می­تواند یک واکنش آلرژیک به همراه داشته باشد.

اگر بزاق دهان کودک منجر به ایجاد خارش بر روی صورت وی شود، بزاق کودک را پاک کنید، اما دستمال را بر روی صورت کودک نکشید. برای انجام این کار از یک پارچه نخی نرم استفاده کنید. شما همچنین می­توانید از وازلین بر روی چانه کودک خود قبل از خواب روزانه یا خواب شبانه استفاده کنید تا پوست وی را از سوزش و ناراحتی­های بعدی محافظت کنید.

علت دیر در آمدن دندان شیری

اولین دندان­های سفید مروارید مانند کودک بین 4 تا 10 ماهگی وی نمایان می­شوند، اما این دندان­ها کامل هستند و به تدریج بطور کامل ظاهر می­شوند. اگر دندان کودک شما دیر ظاهر می­شود اما استخوان، پوست و موی وی به صورت نرمال در حال رشد است، چیزی برای نگرانی وجود ندارد.اما بهتر است برای بدست آوردن آرامش ، کاهش نگرانی و کسب علت دیر در آمدن دندان شیری کودک خود به دندانپزشک مراجعه کنید.

با این وجود اگر کودک شما به اولین سال تولد خود رسیده ولی هنوز نشانه­ای از دندان­ها در وی مشاهده نمی­شود، کودک خود را به پزشک نشان دهید تا در صورت لزوم شما را به یک متخصص دندان کودکان معرفی کند. گاهی اوقات، ممکن است کودک شما فاقد یک دندان شیری یا دائمی باشد، اما این موضوع معمولاً یک نگرانی بلندمدت محسوب نمی­شود. در زمانی که کودک به 8 یا 9 سالگی می­رسد، شما می­توانید با دکتر ارتودنسی برای بررسی گزینه­های قابل استفاده برای حل مشکل کودک خود مشورت کنید که این گزینه­ها می­تواند شامل پل زدن بر روی فاصله بین دندان ­ها یا استفاده از روش ایمپلنت دندان باشد.

دیر در آمدن دندان­ها نمی­تواند نشان دهنده وجود یک مشکل در ارتباط با رشد کلی کودک باشد و این موضوع حتی می­تواند یک مزیت نسبی برای کودکان باشد. دیر در آمدن دندان­های کودک به معنی وجود زمان کمتر برای ایجاد پوسیدگی در دندان­ها قبل از افتادن دندان­های شیری کودک و در آمدن دندان­های دائمی وی باشد.

زمان مراجعه به دندانپزشک

اگر علائم دندان در آوردن پس از چند روز بر طرف نشد سعی کنید از نکات و روش­های درمانی مطرح شده بالا برای حل مشکل استفاده کنید و اگر با وجود استفاده از این روش­ها هنوز مشکل در حال جدی­تر شدن بود، والدین باید کودک خود را برای معاینه نزد پزشک متخصص ببرند. این احتمال وجود دارد که این مشکلات به خاطر مسائل جدی­تر همچون ایجاد عفونت یا سایر شرایط بیماری­زا ایجاد شده باشد.

یکی از اعتقادات رایج درباره دندان در آوردن کودک این است که دندان در آوردن می­تواند باعث ایجاد تب و اسهال شود، اما متخصصان این نظریه را تایید نمی­کنند. کودکانی که در آنها این علائم مشاهده می­شود ممکن است به یک عفونت خاص مبتلا شده باشند و باید مورد معاینه دکتر متخصص قرار گیرند.

بعضی کودکان ممکن است در زمان دندان در آوردن با مشکلات جدی­تر به خاطر دیر ظاهر شدن دندان­های خود مواجه شوند، یا دندان آنها به صورت غیر عادی در بافت لثه رشد کند. در بسیاری از موارد این تاخیر یا تفاوت مشاهده شده می­تواند به خاطر برخی مشکلات دیگر دندان همچون وجود فک کوچک یا ناتوانی دندان برای خارج شدن از بافت لثه باشد (گیر افتادن دندان در لثه). این مشکلات نیز نیازمند مراجعه به پزشک جهت انجام بررسی­های بیشتر است.

علاوه بر این مهم است که در صورت از دست دادن یکی از دندان­های شیری به خاطر صدمه وارد شده به دندان به دکتر مراجعه کنیم. این موضوع می­تواند باعث شود دندان­های دائمی خیلی زود یا خیلی دیر رشد کنند، که می­تواند مشکل گیر افتادن دندان در لثه یا وجود فضای بسیار کم برای دندان دائم را به همراه داشته باشد. در این حالت ممکن است دندان­پزشک نیاز به استفاده از یک باز کننده فضا در دهان کودک داشته باشد تا به این ترتیب بتواند فضای لازم برای رشد دندان دائمی را در دهان کودک ایجاد کند.