مشاوره رایگان در تلگرام از طریق شماره 09336970213

مرکز آموزش بیمار

5

آبا, 1393

راه های بهداشت دهان و دندان چیست؟

By: | Tags: | Comments: 0

رعایت بهداشت دهان و دندان اهمیت زیادی دارد. همواره باید از راه های حفظ و مراقبت از دندان ها مانند مسواک زدن استفاده کرد تا این سلامتی به خطر نیفتد. در موقعیت های خاص مانند بارداری، دیابت و بیماری های قلبی می تواند این سلامتی به خطر بیفتد. برای جلوگیری از این اتفاقات بهتر است که راه های پیشگیرانه و درمانی زیر را بخوانید. دندان شیری در فاصله زمانی بین 6 ماهگی تا 1 سالگی در دهان کودک ظاهر می‌شوند، و علاوه بر اینکه که فضای مورد نیاز جهت رویش دندان‌های دائمی در قوس فکی را ایجاد می‌کنند، سبب می‌شوند که کودک بتواند غذا بخورد و صحبت کند.

بهداشت دهان: پنجره­ ای به حفظ سلامت کلی شما

سلامت دهان از آنچه شما معمولاً تصور می­کنید، اهمیت بیشتری دارد. به همین خاطر همواره لازم است شما توجه خاص به این حقیقت داشته باشید که چگونه بهداشت دندان ، سلامت دهان و لثه ­ها می­توانند بر سلامت عمومی تاثیر داشته باشند.

آیا می­دانید سلامت دهان می­تواند تاثیر قابل توجه بر سلامت کلی شما داشته باشد، یا اینکه مشکلات موجود در دهان می­توانند بر سایر اعضای بدن نیز تاثیرگذار باشند؟ درک ارتباط بین سلامت دهان و سلامت کل بدن می­تواند نقش با اهمیت در حفظ سلامتی شما داشته باشد.

ارتباط بین سلامت دهان و سلامت کلی بدن چیست؟

مشابه بسیاری از اجزای بدن، دهان شما نیز محل فعالیت باکتری­هایی است که اکثر آنها خطرناک هستند. بطور عادی سیستم دفاعی بدن و حفظ سلامت دهان با انجام فعالیت­ هایی همچون مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه می­تواند باعث شود باکتری­ها تحت کنترل قرار گیرند. به هر حال، بدون حفظ سطح مناسب بهداشت دهان، باکتری­ها می­توانند به سطحی برسند که باعث ایجاد عفونت در دهان فرد شوند و عوارضی همچون پوسیدگی دندان، سوزش دهان و بیماری­های لثه و آفت دهان را به همراه داشته باشند.

علاوه بر این، استفاده از برخی داروها همچون داروهای خلط­ آور، آنتی هیستامین، مسکن­ها و دیورتیک می تواند باعث کاهش ترشح بزاق شود. بزاق دهان در عمل باعث شستن باقیمانده مواد غذایی و نیز اسیدهای خنثی در دهان می­شود که این اسیدها توسط باکتری­ها تولید می­شوند. به این ترتیب بزاق می­تواند دهان شما را از حمله میکروبی محافظت کرده یا از رشد زیاد باکتری­هایی که می­توانند منجر به ابتلا به بیماری های دهان شوند، جلوگیری کند.

مطالعات همچنین نشان می­دهد باکتری­های دهان و التهاب مربوط به دندان­ها که یک شکل جدی بیماری لثه است نیز می­توانند دارای نقش کلیدی در ابتلا به برخی بیماری­ها باشند. علاوه براین، بیماری­های خاص همچون دیابت و ایدز می­توانند مقاومت بدن را در برابر عفونت کاهش دهند و به این ترتیب مشکلات سلامت دهان را تشدید کنند.

چه شرایطی می­تواند به سلامت دهان ارتباط داشته باشند؟

سلامت دهان شما می­تواند از برخی بیماری­ها و شرایط تاثیر پذیرد یا با شرایط ایجاد شده در این بیماری­ها ارتباط داشته باشند. این بیماری­ها یا مشکلات مربوط به آنها عبارتند از:

  • آندوکاردیت. آندوکاردیت یک عفونت عضلات داخلی قلب است (غشای درونی قلب). آندوکاردیت معمولاً زمانی اتفاق می­افتد که باکتری­ها یا جرم­های دیگر از سایر اجزای بدن همچون دهان خارج شده و از طریق جریان خون در بدن پخش می­شوند و به عضلات قلب آسیب وارد می­کنند.
  • بیماری­های قلبی و عروقی. برخی مطالعات نشان می­دهند که بیماری­های قلبی، انسداد رگ­ها و سکته می­توانند به التهاب و عفونت­هایی مربوط باشند که در نتیجه فعالیت باکتری­ها در دهان ایجاد می­شوند.
  • بارداری و تولد. بیماری­های دهان و دندان می­توانند با تولد پیش از موعد نوزادان و وزن کم آنها در هنگام تولد ارتباط داشته باشد.
  • دیابت. بیماری دیابت مقاومت بدن در برابر عفونت را کاهش می­دهد و لثه­ها را در خطر قرار می­دهد. بیماری­های لثه به تعداد بیشتر و جدی­تر در بین افراد مبتلا به بیماری دیابت مشاهده می­شود. تحقیقات انجام شده در این بخش نشان می­دهد افرادی که مبتلا به بیماری لثه هستند به سختی می­توانند سطح قند موجود در خون خود را کنترل کنند.
  • ایدز. مشکلات دهان همچون جراحت­های مخاطی دردناک در افرادی که مبتلا به ایدز هستند، شیوع به نسبت بیشتری دارد.
  • پوکی استخوان. پوکی استخوان که منجر به ضعیف شدن استخوان­ها و شکننده شدن آنها می­شود می­تواند با آسیب دیدن استخوان­ها در ناحیه دهان و از بین رفتن دندان ارتباط داشته باشد.
  • بیماری آلزایمر. از دست دادن دندان قبل از 35 سالگی ممکن است خطر ابتلا به بیماری آلزایمر در فرد مورد نظر را افزایش دهد.
  • سایر شرایط. شرایط دیگر نیز می­توانند با سلامت دهان ارتباط داشته باشند که برای مثال در این زمینه می­توان از سندروم شوگرن و مشکلات تغذیه نام برد. سندروم شوگرن یک ناهنجاری سیستم ایمنی است که در نتیجه خشکی دهان ایجاد می­شود.

به خاطر وجود این ارتباطات بالقوه، با دندان­پزشک خود درباره هر نوع داروی مورد استفاده یا هر گونه تغییر در سلامت کلی خود صحبت کنید و بطور مشخص به وی درباره سابقه ابتلا به بیماری­های خاص همچون بیماری­های مزمن مثل دیابت اطلاعات دهید.

tooth large

برنامه مراقبت از سلامت دهان

حفظ سلامت دهان فقط با مسواک زدن تامین نمی­شود. برای حفظ سلامت دهان و دندان برای یک عمر استفاده، نکاتی وجود دارد که باید توسط افراد دنبال شود. در این رابطه باید به مسائل زیر توجه کرد:

1. آشنایی با فعالیت­های مورد نیاز برای حفظ سلامت دهان

با دندان­پزشک، متخصص سلامت دهان، یا متخصص بهداشت ارتودنسی و دهان و دندان درباره شرایط خاص دهان و راه­هایی که شرایط درمانی می­توانند بر سلامتی دندان و دهان تاثیر گذارند، صحبت کنید. برای مثال، درمان سرطان، بارداری، بیماری­های قلبی، دیابت، لوازم دندان (مثل دندان مصنوعی و سیم­کشی دندان) همگی می­توانند بر سلامت دهان تاثیر گذارند و نیازمند تغییر در نحوه مراقبت از دهان و یا دندان باشند. مطمئن شوید که با دندان­پزشک خود درباره ایجاد تغییر در سلامت عمومی یا استفاده از انواع داروها از زمان آخرین ملاقات با وی، صحبت و گفتگو کنید.

2. برنامه ­ریزی و دنبال کردن یک رویه روزانه برای حفظ سلامت دهان

سعی کنید بر اساس گفتگوهای انجام شده با متخصص بهداشت دهان خود یک روش مناسب برای حفظ سلامت دهان انتخاب کنید که امکان دنبال کردن روزانه آن بطور منظم و به سادگی وجود داشته باشد. برای مثال، افرادی که دارای شرایط خاص همچون بارداری و دیابت هستند، ممکن است نیازمند انجام فعالیت­های مراقبتی خاص و شاید درمان­های ویژه برای حفظ سلامت دهان خود باشند. مطمئن شوید درباره این شرایط خاص و یا درمان­های احتمالی مورد نیاز آگاهی دارید، به اقدامات تعیین شده التزام دارید و از این فعالیت­ها بطور منظم برای حفظ سلامت دهان خود در هر روز استفاده می­کنید.

3. استفاده از فلوراید

کودکان و بزرگسالان می­توانند از استفاده فلوراید منفعت ببرند. در این حالت فلوراید می­تواند ساختار در حال رشد دندان­ها در کودکان را تقویت کند و از ایجاد پوسیدگی در هر دوی کودکان و بزرگسالان جلوگیری کند. خمیر دندانو دهان­شویه هر دو محتوی فلوراید هستند. همچنین آب شهر نیز می­تواند دارای فلوراید باشد، اما سطح این فلوراید نمی­تواند برای جلوگیری از ایجاد پوسیدگی دندان کافی باشد. برای اطمینان از این موضوع بهتر است سطح فلوراید موجود در آب شهری را با توجه به اطلاعات کارشناسی موجود بررسی کنید. با دندان­پزشک خود درباره لزوم استفاده از فلوراید مشورت کنید و درباره نیاز شما به استفاده از این ماده از وی راهنمایی بگیرید.

4. مسواک زدن و استفاده از نخ دندان بطور روزانه

دندان­های خود را حداقل روزی دو بار مسواک بزنید (یعنی در صبحگاه پس از خواب و شبانگاه قبل از خواب) و حداقل روزی یک بار از نخ دندان برای تمیز کردن فضای بین دندان­ها استفاده کنید. بهتر است در صورت امکان پس از هر بار غذا خوردن مسواک بزنید. انجام این کار باعث از بین رفتن پلاک­هایی می­شود که باقی ماندن آنها در دهان می­تواند با ترکیب پلاک با شکر تشکیل مواد اسیدی دهد که در نهایت منجر به ایجاد پوسیدگی دندان می­شود. پلاک تشکیل شده از باکتری­ها همچنین می­تواند باعث ابتلا به بیماری­های لثه و سایر بیماری­های دندان شود.

استفاده از دهان­شویه آنتی باکتریال می­تواند سطح باکتری موجود در دهان که علت اصلی ایجاد پلاک و بیماری­های لثه است را کاهش دهد و دهان­شویه حاوی فلوراید نیز می­تواند از ایجاد پوسیدگی دندان طبق تحقیقات انجام شده توسط انجمن دندان آمریکا جلوگیری کند.

5. استفاده از رژیم غذایی متوازن و پرهیز از خوردن تنقلات

در رژیم تغذیه خود مجموعه متنوع غذاها را استفاده کنید، اما کمتر از غذاهایی استفاده کنید که حاوی شکر و نشاسته (همچون انواع شیرینی، کیک، شکلات، بستنی، میوه­های خشک و کشمش، نوشیدنی­های شیرین و چیپس سیب­زمینی) هستند. این غذاها عامل اصلی تشکیل اکثر اسیدها در دهان بوده و نقطه شروع فرآیند پوسیدگی دندان هستند. اگر شما از تنقلات استفاده می­کنید، پس از مصرف آنها دندان خود را مسواک بزنید یا آدامس بدون شکر بجوید.

6. استفاده از تنباکو و دخانیات را ترک کنید

سیگار کشیدن یا استعمال تنباکو منجر به افزایش خطر ابتلا به سرطان دهان و سرطان حنجره، حلق و مری می­شود و احتمال ابتلا به بیماری­های لثه، مشکلات تنفسی، تغییر رنگ دندان­ها، و سایر مشکلات مربوط به سلامت دهان و بدن را افزایش می­دهد.

7. دهان خود را بطور منظم بررسی کنید

برای انجام این کار لازم است با ظاهر دهان و دندان خود با انجام بررسی­های منظم آشنا باشید. به این ترتیب، شما می­توانید ایجاد هر گونه تغییرات احتمالی را در مراحل اولیه شکل­گیری آنها شناسایی کنید و سپس جهت بررسی به دندان­پزشک متخصص مراجعه کنید. هنگام بررسی توجه خاص به لکه­ها، جراحت­ها، بریدگی­ها، التهاب­ها، یا زائده­های ایجاد شده بر روی لثه­ها، زبان، گونه­ها، داخل لب­ها و کف و سقف دهان خود داشته باشید. وجود هر گونه علامت خاص مربوط به تراشیدگی، شکستگی، تغییر رنگ، و آسیب در بافت­های دهان را مورد بررسی قرار دهید. اگر در این بررسی­ها با یک تغییر در دهان خود مواجه شدید که با درد همراه است، با دندان پزشک خود در اسرع وقت تماس بگیرید. بررسی دهان بطور خاص زمانی اهمیت پیدا می­کند که فرد از تنباکو استفاده کند، زیرا در این حالت احتمال ابتلای فرد به سرطان دهان بطور چشمگیر افزایش پیدا می­کند.

8. با دندان­پزشک خود بطور منظم ملاقات کنید

توصیه استاندارد در این رابطه حداقل دو بار ملاقات با دندان­پزشک در هر سال برای انجام بررسی­های لازم و تمیز کردن دهان و دندان است. با دندان­پزشک خود درباره تعداد دفعات ملاقاتی که برای شما بهترین نتایج را به همراه دارد، صحبت کنید.

9. با دندان­پزشک خود تعامل موثر داشته باشید.

اگر درباره روش­های درمانی و نکات مربوط به حفظ سلامت دهان و دندان ابهام دارید، از پرسیدن سوال از دندان­پزشک خود ترس و واهمه نداشته باشید. در این رابطه شما باید امکان ایجاد بحث آزاد و صریح را با دندان­پزشک خود داشته باشید.

همواره پیشگیری بهتر از درمان است. با رعایت بهداشت دهان و دندان از سلامتی دندان ها و لثه هایتان محافظت کنید تا دچار مشکلات خاص دندانی نشوید.

زخم‌های دهان زخم‌هایی دردناک و کاملاً مشخص به شکل گرد یا بیضوی هستند که به آنها آفت دهان هم گفته می‌شود.

آفت دهان بسیار شایع است. اغلب مردم حداقل یک بار در طول زندگی خود آفت دهان را تجربه کرده‌اند. حداقل ۲۰% از جمعیت دچار آفت دهان شده‌اند. تحقیقات نشان می‌دهد که زنان بیش از مردان دچار آفت دهان می‌شوند. آفت دهان بین جوانان شایع‌تر است. آفت دهان واگیردار نیست. برای مثال با بوسیدن یا استفاده از لیوان و قاشق دیگران به آفت دهان مبتلا نخواهید شد. برای درمان آفت دهان می‌توانید راهکارهای زیر را امتحان کنید:

  • استفاده از دهانشویه آب نمک و جوش شیرین
  • قرار دادن شیر منیزیم روی آفت دهان
  • پوشاندن آفت با خمیر جوش‌شیرین
  • گذاشتن یخ روی زخم