مشاوره رایگان در تلگرام از طریق شماره 09336970213

مرکز آموزش بیمار

19

مهر, 1393

جراحی دندان عقل نهفته

By: | Tags: | Comments: 0

مقدمه

دندان عقل معمولاً بین سنین 17 تا 25 سالگی ظاهر می­شود. دندان عقل سومین دندان آسیاب در بین دندان­های دائمی است. در عمل در مجموع 4 دندان عقل در دهان وجود دارد و این دندان­ها در انتهای فک بالای و پایین فرد ظاهر می­شوند. در این میان نداشتن یا چند دندان عقل موضوعی عادی و معمول تلقی می­شود. برای برخی افراد، دندان عقل به صورت عادی در دهان ظاهر می­شود در حالی که برای سایرین، دندان عقل ممکن است با موفقیت و بطور سالم ظاهر نشود و در دندان­های عقل ایراد وجود داشته باشد. در صورت وجود ایراد در دندان عقل اعم از نهفته یا کج (اُریب) بودن آن و حتی پوسیدگی آن چه در فک بالا و چه در فک پایین، باید نسبت به رفع آن با مشورت پزشک اقدام نمود.

تصمیم­ گیری دربارهکشیدن دندان عقلآسیب­ دیده به وضعیت کلینیکی شما، تشخیص دندان­پزشک و نیز اولویت­های بیمار بستگی دارد.

دلایل تحت فشار قرار گرفتن دندان عقل

شما با معاینه دهان خود و چک کردن تعداد سه دندان آسیاب دائمی در هر طرف فک از وجود دندان های عقل آگاه شوید، در صورت مشکل بررسی بیشتر نیاز به عکسبرداری دارد. رشد این دندان ها معمولا با احساس فشار در فک و گاهی سردرد و سرگیجه همراه است. در صورتی که این دندان ها فضای کافی برای رشد نداشته باشند و یا به دلایلی که در ادامه ی مقاله ذکر می شود، نیاز به کشیدن و یا جراحی دندان عقل باشد، باید نسبت به این درمان اقدام کنید. دندان­های عقل اغلب دارای فضای کافی برای ظاهر شدن نیستند، زیرا انسان­های نسل امروز دارای استخوان فک به نسبت کوچکتر نسبت به نسل­های پیشین هستند. این موضوع باعث می­شود دندان­های اغلب به صورت کج یا اریب و افقی ظاهر شوند یا حتی به علت وجود فشار بطور کامل داخل استخوان فک دفن شوند.

نتایج تحت فشار قرار گرفتن دندان عقل

1. التهاب بافت لثه

این مشکل معمولاً در فک پایین فرد قابل مشاهده است.

باقیمانده مواد غذایی و باکتری­ها در این حالت به سادگی در فضای بین عاج دندان عقل و لثه اطراف آن گیر می­افتد و باعث می­شود در بافت لثه التهاب ایجاد شود. علاوه بر این، بافت ورم کرده به خاطر التهاب لثه معمولاً توسط دندان مقابل گاز گرفته می­شود و این موضوع بهبود مشکل فرد را دشوارتر می­کند.

التهاب بافت لثه دارای علائم و نشانه­ های زیر است:

درد و التهاب گونه

مشکل در باز کردن دهان

وجود درد هنگام انجام عمل بلع

ورم کردن غدد لنفاوی در گردن

تب کردن فرد

ایجاد مشکل در تنفس فرد

2. پوسیدگی دندان

با توجه به اینکه تمیز کردن سطح بین دندان آسیب دیده و دندان مجاور جلویی آن دشوار است، پلاک­های دندان در این محل انباشته می­شوند و منجر به ایجاد پوسیدگی در سطح این دندان­ها می­شوند.

3. ایجاد آسیب در ریشه دندان­های مجاور

ورم بافت اطراف دندان به خاطر پلاک­های ایجاد شده به همراه فشار دندان عقل منجر به هل دادن دندان مجاور به جلو می­شود که در عمل می­تواند به ریشه­ دندان­های مجاور آسیب جدی وارد کند.

4. ایجاد تغییرات آسیب ­شناسی همچون تشکیل کیست در دهان

نحوه درمان

1. اگر دندان عقل بطور کامل داخل استخوان فک دفن شده است، نیازی به انجام هیچ کاری در این رابطه نیست زیرا در این حالت هیچ علامت و نشانه­ای از آنها در دهان فرد قابل مشاهده نیست. در این زمان شما می­توانید از معاینه ­های منظم دندان­پزشکی برای بررسی هر گونه مشکل احتمالی ایجاد شده به خاطر دندان عقل نهفته استفاده کنید.

2. در صورت نیاز دندان عقل تحت فشار را برای رفع مشکلات احتمالی بکشید.

مشکلات ناشی از دندان عقل نهفته

  • ورم لثه اطراف دندان عقل و عود کردن بیماری التهاب لثه به واسطه آن.
  • رنج بردن از التهاب لثه شدید در دهان.
  • پوسیدگی شدید، ابتلا به بیماری­­های دندان، التهاب بافت پالپ یا آبسه پری­آپیکال به خاطر مشکلات ناشی از دندان عقل.
  • ایجاد آسیب در ریشه دندان­ مجاور دندان عقل.
  • ایجاد کیست در اطراف دندان عقل. این کیست می­تواند به ساختار استخوان فک آسیب رساند. اگر شما با تشکیل کیست در دهان خود مواجه
  • شدید، کیست تشکیل شده به همراه دندان عقل باید از دهان شما خارج شود.
  • خارج کردن دندان عقل غیر عادی قبل از انجام درمان ارتودنسی سریع
  • رادیوتراپی یا پرتو درمانی
  • جراحی تجدید ساختار استخوان فک
  • پس از عمل جراحی

به منظور جلوگیری از خون­ریزی زخم پس از عمل کشیدن دندان عقل، شما باید به نکات زیر توجه کنید:

   زخم خود را دستکاری نکنید، آن را با آب شستشو ندهید و مسواک نزنید.

   از غذاهای نرم برای چند روز تغذیه کنید و حتی­الامکان از دندان­های طرف مقابل فک برای جویدن غذا استفاده کنید.

   از انجام کار­های سنگین یا تمرین­های سخت اجتناب کنید.

   سیگار نکشید و از مشروبات الکلی استفاده نکنید.

   در روزهای بعد از عمل، به صورت عادی دندان­های خود را مسواک بزنید و بطور معمول غذای خود را در دهان بجوید.

   پس از انجام عمل کشیدن دندان عقل عواملی که آسایش شما را مختل می­کنند حذف کرده یا کاهش دهید.

   درد زخم، ورم صورت و مشکل در باز کردن دهان از علائم معمول پس از انجام عمل جراحی است.

   در روز عمل، از قالب­های یخ برای حداقل کردن ورم صورت بر روی طرفی که در نتیجه انجام عمل ورم کرده استفاده کنید.

   در روز دوم، از یک حوله گرم بر روی ناحیه ورم کرده برای کاهش مشکل استفاده کنید.

   به منظور جلوگیری از عفونت زخم حاصل از جراحی لازم است بهداشت دهان و دندان خود را به نحو مطلوب حفظ و رعایت کنید.

   در روز 3 یا 4، از مواد غذایی نرم تغذیه کنید. اگر هنوز در زخم شما درد وجود دارد، از داروهای مسکن تجویز شده توسط دندان­پزشک برای کاهش درد استفاده کنید.

   در حالت عادی، هر گونه مشکل به تدریج یک هفته پس از انجام عمل جراحی کاهش یافته و بر طرف خواهد شد. در ضمن، شما می­توانید سوالات احتمالی خود را با دندان­پزشک در میان بگذارید.

روش انجام عمل جراحی کشیدن دندان عقل آسیب دیده

در این حوزه باید بین خطرات و مزایای ناشی از عمل جراحی کشیدن دندان موازنه و تعادل برقرار شود. در برخی موارد، دندان عقل دارای مشکل به شدت در استخوان فک فرو رفته­اند و ریشه­های این دندان­ها نزدیک به عصب اصلی هستند. در اینگونه مواقع انجام عمل جراحی کشیدن دندان عقل می­تواند منجر به ایجاد ریسک آسیب­ دیدن عصب شود که بی­حس شدن دهان و اجزای آن را ممکن است به همراه داشته باشد. بنابراین، تصمیم درباره کشیدن یا رها کردن این دندان­ها به حال خود بستگی به وضعیت کلینیکی فرد دارد.

دندان­پزشک می­تواند از رادیوگرافی برای تایید وضعیت و شکل دندان­های عقل استفاده کند و بر اساس آن وضعیت موجود را برای بیمار خود توضیح دهد و روش درمان و ریسک­های احتمالی مربوط به آن را تشریح نماید. معمولاً، عمل جراحی دندان عقل دارای مشکل با بی­حسی موضعی انجام می­شود که در آن فقط دهان فرد بی­حس می­گردد، اما در شرایط خاص، ممکن است نیاز به استفاده از بی­هوشی عمومی یا سایر انواع بی­حسی وجود داشته باشد. در هر حال روش انتخاب شده برای حل مشکل بیمار باید با کمترین درد ممکن همراه باشد.

در جراحی دندان عقل پنج گام اصلی وجود دارد:

  1. بلند کردن لایه مربوط به لثه
  2. خارج کردن استخوان دندان
  3. شکستن دندان به چند قطعه کوچکتر در صورت نیاز
  4. شستشو و تمیز کردن زخم
  5. بستن زخم با بخیه و متوقف کردن خون­ریزی

یک هفته پس از کشیدن دندان عقل، دندان­پزشک بخیه دندان را کشیده و بهبود زخم را کنترل می­کند. اگر بخیه استفاده شده از نوعی باشد که خود پس از مدتی جذب می­شود، دیگر نیازی به کشیدن بخیه از دهان با کمک دندان­پزشک نیست. به هر حال، هنوز لازم است که به ­دندان­پزشک اجازه دهیم درمان زخم را کنترل کند. معمولاً، زخم جراحی ظرف مدت 2 هفته بهبود پیدا می­کند.

قیمت و هزینه

هزینه جراحی دندان عقل بستگی به محل قرارگیری دندان و کلینیک دندانپزشکی و سایر خدمات ارائه شده توسط دندانپزشک به شما متفاوت است.

نتیجه گیری

در صورتی که دندان عقل شما کاملاً نهفته است و مزاحمتی برای شما ایجاد نمی کند، با مشورت پزشک خود، در بازه های زمانی مشخص فقط جهت معاینه ی آن به دندان پزشک مراجعه نمایید تا در صورت بروز عارضه هایی از جمله کیست، نسبت به درمان و خارج کردن سریع آن اقدام نماید. در صورتی که دندان عقل برای شما ایجاد مزاحمت می کند و یا خواهان ارتودنسی هستید باید نسبت به خارج کردن آن اقدام نمایید. عمل جراحی دندان عقل بسیار کوتاه مدت و سریع بوده و در مدت عمل بیمار تحت بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی، هیچ گونه درد و ناراحتی احساس نمی کند.